Garrantzi ekologikoa

Salburua, bizia hiriaren ondoan

Salburuko hezegunea Euskadiko naturagune baliotsuenetako bat da. Lau aintzira ditu, haritzez, sahatsez, lizarrez eta makalez osatutako basoz inguratuak, eta fauna eta flora dibertsitate handia dauka.

Gehiago irakurri

2002an, Nazioarteko Garrantzizko Ramsar Hezegune izendatu zuten, eta, hala, munduko eskualde guztietako sare batean sartu zen, zeinak 2.000 hezegune baino gehiago baititu.

Era berean, Salburua Natura 2000 Sarearen parte da, zeina naturagune babestuen Europako sare bat baita. Baditu Kontserbazio Bereziko Eremuak (KBE) eta Hegaztientzako Babes Bereziko Eremuak (HBBE) ere.

Hezeguneak, ezinbestekoak biziarentzat

  • Hezeguneak paisaia bat baino askoz gehiago dira: hegazti, arrain eta anfibio espezie askoren babeslekuak dira, eta, beraz, funtsezko piezak dira oreka ekologikoari eusteko.
  • Gainera, funtsezkoak dira uholdeak eta lehorteak erregulatzeko, belaki gisa funtzionatzen baitute: euri-garaietan gehiegizko ura atxikitzen dute, eta, falta denean, pixkanaka askatzen dute.
  • Planetaren giltzurrun gisa ere jarduten dute, sedimentuak eta kutsatzaileak iragazten eta ura arazten laguntzen baitute.
  • Horregatik, hezegune bat desagertzen denean, ondorioak oso kaltegarriak dira. Hezeguneak zaintzea bizitza zaintzea da.

Hezeguneak berreskuratzea

Salburuko hezeguneak ez dira beti gaur egun ezagutzen ditugun bezalakoak izan. Lehenago, lehorrarazi egin zituzten nekazaritzarako; gero, 90eko hamarkadan, berreskuratze-lanei ekin zitzaien.

Gaur egun, kontserbatzeko ahaleginak egin arren, Salburua mehatxupean da oraindik, hala nola isurketen ondoriozko kutsadura, espezie inbaditzaileen presentzia eta hirigintzaren presioa. Horregatik, haien babesa eta kudeaketa jasangarria funtsezkoak dira ekosistema baliotsu hori etorkizuneko belaunaldientzat iraunarazteko.

Recuperación de los humedales

Los humedales de Salburua no han sido siempre tal y como los conocemos ahora. Tras su desecación para usos agrícolas, en los años 90 comenzaron los trabajos de recuperación. Actualmente, a pesar de los esfuerzos de conservación, Salburua enfrenta amenazas como la contaminación por vertidos, la presencia de especies invasoras y la presión urbanística. Por eso, su protección y gestión sostenible son esenciales para preservar este valioso ecosistema para las generaciones futuras.

  • XIX. mendera arte
    Jatorrizko ekosistema
    Salburuko hezeguneek hiru aintzira nagusi eta ingurune natural aberats bat zeuzkaten, hariztiz eta beste baso batzuez inguratuak, baita larre eta fauna zinegetiko ugari ere (ehiza eta arrantza).
  • XIX. mendean zehar
    Lehorraraztea eta mozketa, nekazaritzarako
    Aintzirak lehorrarazi egin zituzten, urak bildu eta Dulantzi errekara eramaten zituen ubide baten bidez. Basoak moztu egin zituzten, eta lurrak nekazaritzarako erabiltzen hasi, eta horrek biodibertsitatearen galera larria eragin zuen.
  • XX. mendearen amaieran
    Ezkutuko ehiza, hondakinak, giza kokalekuak
    Ia ez zegoen basogune txiki bat eta hezegune oso degradatu bat besterik, non nekez bizi baitziren azken espezieak. Inguruneak inpaktu negatibo ugari jasaten zituen: ezkutuko ehiza, hondakinen isurketa, legez kanpoko giza kokalekuak...
  • 1994
    Leheneratzearen hasiera
    Egoera hori lehengora bihurtzeko, Gasteizko Udalak, beste erakunde batzuen laguntzarekin, leheneratze ekologikoko prozesu asmo handiko bat ezarri zuen abian.
  • 1998
    Ura itzuli aintziretara
    Gasteizko Udalak dike bat eraiki zuen ordura arte aintzirak husteko erabili zen kanala ixteko. Neurri horri esker, putzuak berriz bete ziren lurpeko urez eta euriz.
  • 2009
    Ataria
    Ataria Salburuko Hezeguneen Interpretazio Zentroaren inaugurazioa.
  • Aktualitatea
    Leheneratzeak aurrera jarraitzen du
    Hor diraute aintzira leheneratuek, eta jatorrizko basoaren zati bat berrezarri da jada. Hezeguneak bere aberastasun naturalaren zati handi bat berreskuratu du, eta bere egitura, funtzionamendua eta itxura naturala berreskuratzen ari da, jatorrian zituenen antzekoa.
  • Etorkizuneko planak
    Erronkak
    Geratzen dira, oraindik ere, lan batzuk egiteke, Salburuko naturagunea behin betiko finkatzeko.

Recuperación de los humedales 

Los humedales de Salburua no han sido siempre tal y como los conocemos ahora. 

Durante el siglo XIX, fueron desecados y los bosques talados para destinar los terrenos a la agricultura. Esta transformación provocó una grave pérdida de biodiversidad.

Leer más

A comienzos del siglo XX, apenas quedaba un pequeño reducto de bosque y un área húmeda muy degradada, donde sobrevivían con dificultad las últimas especies propias de estos ecosistemas. Además, el entorno sufría múltiples impactos negativos: furtivismo, vertido de residuos, asentamientos ilegales...

Para revertir esta situación, en 1994 el Ayuntamiento de Vitoria-Gasteiz, con el apoyo de otras instituciones, puso en marcha un ambicioso proceso de restauración ecológica. Esta iniciativa permitió recuperar la riqueza natural del área, favoreciendo el retorno de numerosas especies de flora y fauna. 

Además de su valor ecológico, la restauración de los humedales tuvo un objetivo funcional: reducir el impacto de las inundaciones en la ciudad. Las lagunas restauradas actúan como vasos de laminación, es decir, almacenan el exceso de agua en épocas de lluvias intensas, ayudando a regular los caudales y mitigar riesgos.

Salburua: importancia ecológica internacional

La importancia de Salburua trasciende el ámbito local o regional. En 2002 fue designado Humedal Ramsar de Importancia Internacional, integrándose en una red de más de 2.000 humedales en todas las regiones del mundo.

Leer más

En el País Vasco, además de Salburua, están incluidos en esta red Urdaibai, Txingudi, las Lagunas de Laguardia, las colas del Embalse de Ullibarri-Ganboa, Salinas de Añana y el Lago de Caicedo de Yuso.

A su vez, Salburua forma parte de la Red Natura 2000, una red europea de espacios protegidos. Incluye Zonas Especiales de Conservación (ZEC) y Zonas de Especial Protección para las Aves (ZEPA), creadas para proteger hábitats y especies clave. El objetivo es garantizar que la biodiversidad se conserve a largo plazo, ayudando a frenar su pérdida.